Tavla Rehberi — Tavla Nasıl Oynanır

Bu rehber, North Sultan: Tavla'da uygulanan kuralları özetler. Oyun, bildiğimiz Türk tavlasıdır: pullar uluslararası tavla (backgammon) kurallarına göre hareket eder; puanlama Türk usulüdür (mars 2 puandır, katlama zarı yoktur). Çevrim içi oyun için gereken birkaç ek kural (süre, bağlantı kopması ve iptal) aşağıda ayrıca belirtilmiştir. Kurallar sunucumuz tarafından otomatik ve herkese eşit biçimde uygulanır; kurallara aykırı bir hamle yapılamaz, uygulama yalnızca oynanabilecek hamleleri gösterir. Oyun 18 yaş ve üzeri kişiler içindir ve yalnızca eğlence amaçlıdır: sanal çiplerin parasal değeri yoktur ve oyunda gerçek para veya maddi değeri olan bir şey kazanılamaz. North Sultan: Tavla, North Sultan: 101 Okey, North Sultan: Batak, North Sultan: Satranç ve North Sultan: Okey ile aynı North Sultan hesabını kullanır; diğer oyunların kuralları için: Oyun Rehberi, Batak Rehberi, Satranç Rehberi, Okey Rehberi. Bu rehberin İngilizcesi: Backgammon Guide.

1. Tahta, pullar ve zarlar

• Tavla iki oyuncuyla oynanır. Tahtada 24 hane vardır; haneler altışarlı dört bölgeye ayrılır ve ortadaki bar tahtayı ikiye böler. Bölgeler: sizin eviniz (ev), sizin dış bölgeniz, rakibin dış bölgesi ve rakibin evi.
• Her oyuncunun 15 pulu vardır. Açık renkli pullara Beyaz (sedef), koyu renkli pullara Siyah (abanoz) denir. Tahta size her zaman kendi pullarınız altta olacak biçimde gösterilir; pullarınızı saat yönünün tersine, sağ alttaki evinize doğru yürütürsünüz.
• Haneler her oyuncu için kendi bakış açısından 24'ten 1'e doğru numaralanır; 1-6 arası haneler sizin evinizdir. Başlangıç dizilişi: 24. hanede 2, 13. hanede 5, 8. hanede 3 ve 6. hanede 5 pul. Başlangıçta iki tarafın da kalan yolu (pip sayısı) 167'dir.
• Oyun iki zarla oynanır. Zarları sunucu atar; uygulama yalnızca sonucu canlandırır (bkz. 10. bölüm).
• Bir hanede tek başına duran pula açık pul, aynı renkten iki veya daha fazla pulun bulunduğu haneye kapı denir. Kırılan pul kırık pul olarak bara konur. Pulları tahtadan çıkarmaya pul toplamak denir.

Zar adları

Uygulama, zarlar atıldığında atılan sayının geleneksel adını da gösterir:

Farklı sayılarda büyük zar önce söylenir ve sayılar Yek (1), Dü (2), Se (3), Cihar (4), Beş (5), Şeş (6) diye okunur: ör. 6-5 Şeş beş, 4-1 Cihar yek, 3-2 Se dü.

2. Başlangıç ve hamleler

1. İlk zar: Oyun başında iki oyuncu birer zar atar; büyük atan oyuna başlar ve ilk hamlesini bu iki zarla oynar. Zarlar eşit gelirse ikisi de yeniden atar. Bir maçta her oyun yeni bir ilk zarla başlar.
2. Hamle sırası gelen oyuncu iki zarı atar ve pullarını evine doğru, zarlarda çıkan sayılar kadar ilerletir. Her zar ayrı bir hamledir; iki zarı aynı pulla da oynayabilirsiniz.
3. Çift gelirse (ör. 4-4) zar dört kez oynanır.
4. Bir pul boş bir haneye, kendi pullarınızın bulunduğu bir haneye veya rakibin tek pulunun bulunduğu bir haneye konabilir. Rakibin tek pulunun bulunduğu haneye gelirseniz o pulu kırarsınız; kırılan pul bara gider. Rakibin iki veya daha fazla pulunun bulunduğu haneye (kapıya) pul konamaz.
5. Önce kırık pul: Barda pulunuz varsa, başka bir hamle yapmadan önce onu rakibin evine sokmanız gerekir. n gelen zar, pulu rakibin evinde sizin bakışınızdan 25 − n numaralı haneye sokar. Girebileceğiniz açık hane yoksa sıranız geçer ("Kapı yok").
6. Zarı mümkün olduğunca oynama zorunluluğu: İki zar da oynanabiliyorsa ikisi de oynanmalıdır. Yalnızca biri oynanabiliyorsa o oynanır; zarlardan biri ya da öteki oynanabiliyor ama ikisi birlikte oynanamıyorsa büyük zar oynanmalıdır. Çiftte oynanabildiği kadar oynanır. Sunucu, oynanabilecek bütün hamle dizilerini hesaplar; uygulama yalnızca bunların içindeki hamleleri önerir.
7. Oynanacak hamle yoksa sıra kendiliğinden rakibe geçer ("Oynanacak hamle yok").
8. Sıranız, Tamam düğmesine bastığınızda veya son zarınızı oynadığınızda kendiliğinden biter. O zamana kadar bu turda yaptığınız hamleleri geri alabilirsiniz; zarlar yeniden atılmaz.

3. Pul toplama

• Pul toplamaya ancak 15 pulunuzun hepsi evinizdeyken başlayabilirsiniz.
• Zarda çıkan sayı, o sayıya karşılık gelen hanedeki bir pulu tahtadan çıkarır. Zar, pulunuzun bulunduğu en yüksek haneden büyükse en yüksek hanedeki bir pulu çıkarır; aksi halde zarı evinizin içinde oynamanız gerekir.
• Pul toplarken bir pulunuz kırılırsa, o pul önce yeniden oyuna girip evinize dönmeli; ancak ondan sonra toplamaya devam edebilirsiniz.

4. Oyun, mars ve maç

• Türk tavlası usulüyle katlama zarı (çiftleme küpü) yoktur ve 3 puanlık "backgammon" sayılmaz.
• Maç: Önceden seçilen puana ilk ulaşan oyuncu maçı kazanır. Seçenekler: Tek oyun (tek bir oyun oynanır; mars 2 puan sayılsa da maç o oyunla biter), 3'te biter (varsayılan) ve 5'te biter.
• Skor, masada "2 – 1 · 3'te biter" biçiminde gösterilir.

5. Süre

• Zarlar düştüğü andan itibaren her tur için 30 saniye süreniz vardır. Bu 30 saniye biterse oyun başına 60 saniyelik ek süreniz (süre bankası) işlemeye başlar; ek süre her yeni oyunda yenilenir.
• Tek bir zorunlu hamlenin bulunduğu turlar ve oynanacak hamlenin olmadığı turlar kendiliğinden oynanır.
• Süreniz ve ek süreniz biterse sunucu sıranızı sizin yerinize oynar (zarları atar ve Kolay seviyedeki bilgisayarın seçeceği hamleyi yapar). Bir maçta üç kez süre aşımı yapan oyuncu maçı kaybeder.
• Sürenin son 10 saniyesinde sıra plaketi kehribar renginde parlar ve hafif bir tik sesi duyulur.
• Süreyi sunucu tutar; ekranınızdaki sayaç sunucunun saatine göre düzeltilir.

6. Oyun türleri ve sanal çipler

• Salonlarda bahis her oyuncu için 500, 2.500, 10.000, 50.000 veya 250.000 sanal çiptir (Kahvehane, Kapalıçarşı, Saray Bahçesi, Has Oda, Divan-ı Hümayun). Bahis oyun başına değil maç başınadır. Bir salona oturmak için bakiyenizde bahsin en az 10 katı çip bulunmalıdır. Has Oda kadın oyunculara ve VIP üyelere açıktır.
• Bahisli bir salona oturabilmek için giriş yapmış olmanız, güncel Kullanım Koşulları'nı kabul etmiş olmanız, mola veya kendini uzaklaştırma süresinde olmamanız ve aylık harcama limitinize uymanız gerekir (limit bütün North Sultan oyunlarında ortaktır).
• Bahisli bir maçta iki oyuncunun bahsi masada toplanır. Maçı kazanan, masa toplamını oyun komisyonu (normal üyeler için %5, VIP üyeler için %3) düşüldükten sonra alır. Rakip bilgisayar ise onun bahsini oyun karşılar. Mars çip sonucunu değiştirmez: mars yalnızca maç skoruna 2 puan yazar.
• Maç iptal edilirse (bkz. 7. bölüm) iki oyuncunun bahsi de komisyonsuz iade edilir.
• Aynı rakiple tekrar: Aynı iki hesap arasında 24 saat içinde oynanan 4. ve sonraki bahisli maçlar bahissiz sayılır: bahisler iade edilir, Elo puanı değişmez ve turnuva puanı yazılmaz. Bu kural anlaşmalı oyunu ve çip aktarmayı önlemek içindir.
• Sanal çiplerin parasal değeri yoktur, paraya çevrilemez ve oyuncular arasında aktarılamaz. Çip bakiyeniz bütün North Sultan oyunlarında ortaktır.

7. Ayrılma, bağlantı ve iptal

• Masadan ayrılan veya bağlantısı koptuktan sonra 45 saniye içinde geri dönmeyen oyuncu maçı kaybeder. 45 saniye içinde dönerseniz maç kaldığı yerden sürer.
• İptal: Taraflardan biri henüz 2 tur oynamadan ayrılma, bağlantı kopması veya süre aşımıyla biten maç iptal edilir: bahisler iade edilir, Elo puanı değişmez, maç istatistiklere ve turnuvalara sayılmaz.

8. Bilgisayar rakipler

• Pratik oyunlarda rakibiniz, seçtiğiniz seviyedeki (Kolay, Orta, Zor) bilgisayardır.
• Genel masalarda (Hemen Oyna ve salonlar) bekleyen başka oyuncu yoksa boş koltuk, oyuncuların uzun süre beklememesi için yaklaşık 6 saniye sonra bilgisayar kontrolündeki bir oyuncuyla ("bot") doldurulabilir. Oyun atmosferini korumak için botlar masada ayrıca etiketlenmez.
• Botlar aynı kurallarla ve aynı süreyle oynar. Bot, zarları atılmadan önce göremez: iki tarafın zarları da aynı sunucu zarından gelir ve bot yalnızca tahtadaki pozisyonu ve atılmış zarı bilir; oyunun sonucunu başka bir yolla etkileyemez.
• Bilgisayar rakiplerin Elo puanı sabittir (Kolay 1200, Orta 1500, Zor 1750) ve maç sonucundan etkilenmez; sizin puanınız bu sabit puana göre hesaplanır.
• Botlar hiçbir zaman gerçek değeri olan bir şey kazanmaz; bir botun bahsini oyun karşılar, botun kazandığı sanal çipler hiçbir gerçek kişiye aktarılmaz, oyundan çıkar. Botlar satın almaya yönlendirmek için kullanılmaz.
• Bilgisayar rakip, stüdyomuzun kendi yazdığı tavla motorudur.

9. Elo puanı, sıralama ve turnuvalar

• Herkes 1500 Elo puanıyla başlar. Puan yalnızca genel masalarda (Hemen Oyna ve salonlar) sonuna kadar oynanan maçlarda değişir; pratik maçlar, özel oyunlar, iptal edilen maçlar ve bahissiz sayılan maçlar (bkz. 6. bölüm) puanı değiştirmez.
• Maç sonunda puanınız, rakibinizin puanına göre beklenen sonuç ile gerçek sonuç (maçı kazanmak 1, kaybetmek 0) arasındaki farkla güncellenir: yeni puan = eski puan + K × (sonuç − beklenen sonuç), beklenen sonuç = 1 / (1 + 10^((rakip puanı − sizin puanınız) / 400)). K, ilk 30 puanlı maçınızda 32, sonra 16'dır (zarın şans payı nedeniyle satrançtan düşüktür). Sonuç en yakın tam sayıya yuvarlanır.
• Sıralama ekranı oyuncuları Elo puanına göre gösterir. Profilinizde maç ve oyun sayılarınız, galibiyetleriniz, yaptığınız ve yediğiniz marslar, en uzun galibiyet seriniz ve ortalama pip sayınız görünür. Haftalık lig ve seviye/XP North Sultan hesabınızda ortaktır.
• Turnuvalar: Günlük Tavla Kupası (ücretsiz) ve Haftalık Tavla Ligi (5.000 sanal çip giriş). Turnuva puanı yalnızca sonuna kadar oynanan genel ve bahisli maçlardan gelir (kazanılan maç 3, kaybedilen maç 1 puan). Ödüller yalnızca sanal çip ve kozmetik dijital öğelerdir: Turnuva Kuralları.

10. Zarların adilliği

• Zarlar sunucuda, şifreleme düzeyinde güvenli bir rastgele sayı üreteciyle (CSPRNG) atılır; her tur için tek bir atış yapılır ve atış maç kaydıyla birlikte saklanır.
• Zarlar sunucuda, şifreleme düzeyinde rastgele atılır; kimse — biz dahil — sonucu önceden seçemez. Uygulamanız hiçbir zaman zar sayısına karar vermez; yalnızca sunucudan gelen sonucu gösterir.
• Gerçek oyuncular ve bilgisayar rakipler için zarlar aynı biçimde atılır; seviyeye, bakiyeye, VIP üyeliğe veya satın almalara göre zar ayarlanmaz.

11. Sohbet, sesli sohbet ve kozmetikler

• Masa sohbeti yalnızca o masadaki oyunculara iletilir; hızlı cümlelerle (Selam, İyi oyunlar, Şanslı zar!, Tebrikler) selamlaşabilirsiniz. Sesli sohbette herkes dinleyebilir, konuşma hakkı VIP üyelere açıktır; sesli sohbet kaydedilmez. Kurallar: Topluluk Kuralları.
• Tavla tahtaları (Ceviz & Sedef, Abanoz & Fildişi, Kehribar Saray), pul takımları ve zarlar gibi Tavla'ya özgü kozmetik öğeler ile bütün oyunlarda ortak çerçeveler yalnızca görünümü değiştirir; kuralları, zarları veya oyunun sonucunu etkilemez.

12. Adil oyun

Oyunu sunucu yönetir; her hamle sunucuda kurallara göre denetlenir ve kimse sonucu dışarıdan etkileyemez. Genel masalarda oynarken tavla analiz programı, bot veya başka bir kişiden yardım almak, anlaşmalı oyun (ör. bilerek kaybetme, puan veya çip aktarma) ve çip dökme yasaktır; bu durumlar tespit edildiğinde maç sonuçları ve puanlar düzeltilebilir, hesap kısıtlanabilir: Kullanım Koşulları, Topluluk Kuralları.

Sorularınız için: [email protected] · Destek