Satranç Rehberi — Satranç Nasıl Oynanır

Bu rehber, North Sultan: Satranç'ta uygulanan kuralları özetler. Oyun, Uluslararası Satranç Federasyonu'nun (FIDE) satranç kurallarıyla oynanır; çevrim içi oyun için gereken birkaç ek kural (otomatik beraberlikler, saat, bağlantı kopması ve iptal) aşağıda ayrıca belirtilmiştir. Kurallar sunucumuz tarafından otomatik ve herkese eşit biçimde uygulanır; kurallara aykırı bir hamle yapılamaz, uygulama yalnızca yapılabilecek hamleleri oynatır. Oyun yalnızca eğlence amaçlıdır: sanal çiplerin parasal değeri yoktur ve oyunda gerçek para veya maddi değeri olan bir şey kazanılamaz. North Sultan: Satranç, North Sultan: 101 Okey ve North Sultan: Batak ile aynı North Sultan hesabını kullanır; diğer oyunların kuralları için: Oyun Rehberi, Batak Rehberi.

1. Tahta, taşlar ve başlangıç

• Satranç iki oyuncuyla, 8 × 8 = 64 kareli bir tahtada oynanır. Dikey sütunlar a'dan h'ye, yatay sıralar 1'den 8'e adlandırılır.
• Her oyuncunun 16 taşı vardır: 1 Şah, 1 Vezir, 2 Kale, 2 Fil, 2 At ve 8 Piyon. North Sultan dünyasında Şah saray Sultanı, Kale bir Osmanlı kalesi, Piyon bir yeniçeri olarak çizilmiştir; taşların biçimleri klasik satranç taşlarıyla aynı kalır.
• Açık renkli taşlara Beyaz, koyu renkli taşlara Siyah denir. Beyaz taşlar 1. ve 2. sıralarda, Siyah taşlar 7. ve 8. sıralarda dizilir; Vezir kendi rengindeki kareye konur. Tahtanın sağ alt köşesindeki kare (h1) açık renklidir.
• Renkler oyun başında sunucu tarafından belirlenir. İlk hamleyi Beyaz yapar; oyuncular sırayla birer hamle yapar. Tahta size her zaman kendi taşlarınız altta olacak biçimde gösterilir.
• Hamle listesinde taşlar Türkçe harflerle gösterilir: Ş (Şah), V (Vezir), K (Kale), F (Fil), A (At); piyon hamlelerinde harf kullanılmaz.

2. Taşların hareketi

• At dışındaki taşlar dolu karelerin üzerinden geçemez. Rakip taşın bulunduğu kareye giden taş o taşı alır; alınan taş tahtadan çıkar.
• Kendi Şahınızı şah altında bırakan veya şah altına sokan hamle yapılamaz.

3. Özel hamleler

1. Rok: Şah, Kalelerinden birine doğru iki kare gider ve o Kale, Şahın üzerinden geçtiği kareye atlar. Şah tarafına yapılan rok kısa rok (O-O), Vezir tarafına yapılan rok uzun rok (O-O-O) adını alır. Rok ancak şu koşulların hepsi sağlanıyorsa yapılabilir: Şah da o Kale de oyun boyunca hiç hareket etmemiştir; Şah ile Kale arasındaki bütün kareler boştur; Şah o anda şah altında değildir ve üzerinden geçeceği kare de varacağı kare de rakip tarafından tehdit edilmemektedir. Kalenin geçtiği karenin tehdit altında olması rok yapmaya engel değildir.
2. Geçerken alma: Başlangıç karesinden iki kare ilerleyen bir piyon, rakip piyonun hemen yanına gelirse rakip piyon onu, tek kare ilerlemiş gibi çapraz alabilir. Bu hak yalnızca hemen sonraki hamlede kullanılabilir.
3. Terfi: Son sıraya ulaşan piyon, aynı hamlede aynı renkten bir Vezir, Kale, Fil veya At ile değiştirilir; seçim size aittir ve zorunludur. Uygulama dört taşı gösterir, Vezir önceden seçili gelir.

4. Şah, mat ve pat

• Şah, rakip taşlardan birinin saldırısı altındaysa şah çekilmiş olur. Şah altındaki oyuncu bir sonraki hamlesinde şahtan kurtulmak zorundadır (Şahı kaçırarak, saldıran taşı alarak veya araya taş koyarak).
• Şah altındaki oyuncunun şahtan kurtaran hiçbir hamlesi yoksa şah mat olur ve mat eden oyuncu kazanır.
• Hamle sırası gelen oyuncu şah altında değilse ama yapabileceği hiçbir kurallı hamle yoksa pat olur; oyun berabere biter.

5. Beraberlik

Oyun şu durumlarda berabere biter:

1. Pat (bkz. 4. bölüm).
2. Üç kez tekrar: Aynı pozisyon (aynı taşlar aynı karelerde, hamle sırası aynı oyuncuda, rok ve geçerken alma hakları aynı) üçüncü kez oluştuğunda oyun otomatik olarak berabere biter; ayrıca talep etmeniz gerekmez.
3. 50 hamle kuralı: İki taraf da arka arkaya 50'şer hamle boyunca hiç taş almaz ve hiç piyon oynamazsa oyun otomatik olarak berabere biter. Bu sınıra ulaşan son hamle mat ise mat geçerlidir.
4. Yetersiz materyal: Tahtada iki taraf için de mat mümkün değilse oyun hemen berabere biter: yalnızca iki Şah; Şah ve tek Fil'e karşı Şah; Şah ve tek At'a karşı Şah; filleri aynı renk karelerde olan Şah ve Fil'e karşı Şah ve Fil.
5. Anlaşma: İki taraf da en az bir hamle yaptıktan sonra rakibinize beraberlik teklif edebilirsiniz; daha önce teklif yapılamaz. Rakibiniz kabul ederse oyun berabere biter, reddederse oyun sürer. Rakibiniz teklife yanıt vermeden hamle yaparsa teklif düşer.

6. Süre

• Her oyuncunun kendi saati vardır; hamle sırası sizdeyken yalnızca sizin saatiniz işler. Hamlenizi yaptığınızda saatiniz durur ve hamle başına ek süre (artış) saatinize eklenir.
• Süre seçenekleri:

• Saatleri sunucu tutar; ekranınızdaki saat sunucunun saatine göre düzeltilir. Bağlantınız koptuğunda da saatiniz işlemeye devam eder.
• Süresi biten oyuncu kaybeder. Ancak rakibinin elinde mat yapabilecek kadar taş yoksa (yalnızca Şah, ya da Şah ile tek bir Fil veya At) oyun berabere biter.

7. Oyun türleri ve sanal çipler

• Salonlarda bahis her oyuncu için 500, 2.500, 10.000, 50.000 veya 250.000 sanal çiptir (Kahvehane, Kapalıçarşı, Saray Bahçesi, Has Oda, Divan-ı Hümayun). Bir salona oturmak için bakiyenizde bahsin en az 10 katı çip bulunmalıdır. Has Oda kadın oyunculara ve VIP üyelere açıktır.
• Bahisli bir oyunda iki oyuncunun bahsi masada toplanır. Kazanan, masa toplamını oyun komisyonu (normal üyeler için %5, VIP üyeler için %3) düşüldükten sonra alır. Rakip bilgisayar ise onun bahsini oyun karşılar.
• Oyun berabere biterse veya iptal edilirse (bkz. 8. bölüm) iki oyuncunun bahsi de komisyonsuz iade edilir.
• Aynı rakiple tekrar: Aynı iki hesap arasında 24 saat içinde oynanan 4. ve sonraki bahisli oyunlar bahissiz sayılır: bahisler iade edilir, Elo puanı değişmez ve turnuva puanı yazılmaz. Bu kural anlaşmalı oyunu ve çip aktarmayı önlemek içindir.
• Sanal çiplerin parasal değeri yoktur, paraya çevrilemez ve oyuncular arasında aktarılamaz. Çip bakiyeniz bütün North Sultan oyunlarında ortaktır.

8. Terk, ayrılma, bağlantı ve iptal

• İstediğiniz an terk edebilirsiniz; terk eden oyuncu kaybeder.
• Masadan ayrılan veya bağlantısı koptuktan sonra 45 saniye içinde geri dönmeyen oyuncu oyunu kaybeder. Bağlantınız koptuğu sürece saatiniz işlemeye devam eder.
• İptal: Taraflardan biri henüz 2 hamle yapmadan biten oyun (terk, ayrılma veya süre bitimi) iptal edilir: bahisler iade edilir, Elo puanı değişmez, oyun istatistiklere ve turnuvalara sayılmaz.

9. Bilgisayar rakipler

• Pratik oyunlarda rakibiniz, seçtiğiniz seviyedeki (Kolay, Orta, Zor) bilgisayardır.
• Genel masalarda (Hemen Oyna ve salonlar) bekleyen başka oyuncu yoksa boş koltuk, oyuncuların uzun süre beklememesi için yaklaşık 6 saniye sonra bilgisayar kontrolündeki bir oyuncuyla ("bot") doldurulabilir. Oyun atmosferini korumak için botlar masada ayrıca etiketlenmez.
• Botlar aynı kurallarla ve aynı saatle oynar; yalnızca tahtadaki pozisyonu bilir ve oyunun sonucunu başka bir yolla etkileyemez.
• Bilgisayar rakiplerin Elo puanı sabittir (Kolay 800, Orta 1300, Zor 1700) ve oyun sonucundan etkilenmez; sizin puanınız bu sabit puana göre hesaplanır.
• Botlar hiçbir zaman gerçek değeri olan bir şey kazanmaz; bir botun kazandığı sanal çipler hiçbir gerçek kişiye aktarılmaz, oyundan çıkar. Botlar satın almaya yönlendirmek için kullanılmaz.

10. Elo puanı, sıralama ve turnuvalar

• Herkes 1200 Elo puanıyla başlar. Puan yalnızca genel masalarda (Hemen Oyna ve salonlar) sonuna kadar oynanan oyunlarda değişir; pratik oyunlar, özel oyunlar, iptal edilen oyunlar ve bahissiz sayılan oyunlar (bkz. 7. bölüm) puanı değiştirmez.
• Oyun sonunda puanınız, rakibinizin puanına göre beklenen sonuç ile gerçek sonuç (galibiyet 1, beraberlik ½, yenilgi 0) arasındaki farkla güncellenir: yeni puan = eski puan + K × (sonuç − beklenen sonuç), beklenen sonuç = 1 / (1 + 10^((rakip puanı − sizin puanınız) / 400)). K, ilk 30 puanlı oyununuzda 40, sonra 20'dir. Sonuç en yakın tam sayıya yuvarlanır.
• Sıralama ekranı oyuncuları Elo puanına göre gösterir. Haftalık lig ve seviye/XP North Sultan hesabınızda ortaktır.
• Turnuvalar: Günlük Satranç Kupası ve Haftalık Satranç Ligi. Turnuva puanı yalnızca sonuna kadar oynanan genel ve bahisli oyunlardan gelir (kazanılan oyun 3, diğerleri 1 puan). Ödüller yalnızca sanal çip ve kozmetik dijital öğelerdir: Turnuva Kuralları.

11. Sohbet, sesli sohbet ve kozmetikler

• Masa sohbeti yalnızca o masadaki oyunculara iletilir. Sesli sohbette herkes dinleyebilir, konuşma hakkı VIP üyelere açıktır; sesli sohbet kaydedilmez. Kurallar: Topluluk Kuralları.
• Satranç tahtaları ve taş takımları gibi Satranç'a özgü kozmetik öğeler ile bütün oyunlarda ortak çerçeveler yalnızca görünümü değiştirir; oyunun kurallarını veya sonucunu etkilemez.

12. Adil oyun

Oyunu sunucu yönetir; her hamle sunucuda kurallara göre denetlenir ve kimse sonucu dışarıdan etkileyemez. Genel masalarda oynarken satranç motoru, analiz programı veya başka bir kişiden yardım almak, anlaşmalı oyun (ör. bilerek kaybetme, puan veya çip aktarma) ve çip dökme yasaktır; bu durumlar tespit edildiğinde oyun sonuçları ve puanlar düzeltilebilir, hesap kısıtlanabilir: Kullanım Koşulları, Topluluk Kuralları.

Sorularınız için: [email protected] · Destek